O AΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΣΤΗΝ ΟΔΟ 1821

 Βρίσκεται στην αγορά του Ηρακλείου, μία από τις 12 εκκλησίες του παλιού ενετικού Χάνδακα. 

Στις φωτογραφίες βλέπουμε πως είναι σήμερα. 

Για την ιστορία του ναού διαβάζουμε αναλυτικά τις πληροφορίες από την ιστοσελίδα:

https://www.voltarakia.gr/oi-12-ai-giannides-tou-xandaka/

"Σε πολύ κακή κατάσταση διατηρείται σήμερα ο ναός του Αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή, Καθολικό της ομώνυμης μονής που βρίσκεται στη συμβολή των οδών 1821 και Καρτερού.

 

Ήτανε ίσως πιο αρχαία και απ’ τον Άγιο Φραγκίσκο γιατί αναφέρεται από τον 13ο αι. (σ’ αυτόν πραγματικά τάφηκαν οι δούκες Πέτρος Badoer (1271) και Πέτρος Emiliani). Είναι δίκλιτη και χωρίζεται από 4 τόξα που στηρίζονται σε παραστάδες. Το βόρειο κλίτος στεγάζεται με κοινή ξύλινη στέγη με ψαλίδες που φαίνονται. Ο χώρος όμως που βρίσκεται ανατολικότερα στεγάζεται με θόλο κυλινδρικό. Το μεσημβρινό κλίτος στεγάζεται το μισό με στέγη δίκλινη και το άλλο μισό με 2 τρούλους χωρίς τύμπανο, που φαίνονται τουρκικοί. Ο μικρός μιναρές είναι χτισμένος πιθανόν εκεί που ήταν παλιά το καμπαναριό. Πόρτες και παράθυρα είναι καινούρια. Μέσα σε τόση φτώχια μόλις σώζονται μερικά κομμάτια μάρμαρα και ένας τάφος με στέμμα».

 

Μετά την άλωση του Χάνδακα από τους Οθωμανούς, ο Άγιος Ιωάννης μετατράπηκε σε τέμενος του Μαχμούτ Αγά ή Σεϊτάν Ογλού (δαιμόνιος άνθρωπος) και αναφέρεται ως Mahmud Kethuda Sadrazam Camii Περιγραφή του τεμένους συναντάμε στον Εβλιά Τσελεμπί. Μέχρι και πρόσφατα, όλη η περιοχή γύρω από τον Άγιο Ιωάννη ονομαζόταν περιοχή Σεϊτάν Ογλού. Σε οθωμανικό κώδικα του 1854 αναφέρεται το τέμενος ως ημιερειπωμένο. Στην εφημερίδα Νέα Ελευθερία του 1902, το μνημείο περιγράφεται ως «παλιό σαράβαλο, το καζίνο του Χατζή Ντιχέμ». Κατά τη διάρκεια του Μεσοπόλεμου, το βόρειο τμήμα του στέγασε τον πρώτο βωβό κινηματογράφο της πόλης.

 

Από την εφημερίδα Ανόρθωση του 1931 αντλούμε την πληροφορία ότι χρησιμοποιείτο για τη στέγαση προσφυγικών οικογενειών και στη συνέχεια εκτέθηκε για ενοικίαση από τη ΔΑΠ (Υπηρεσία Ανταλλαξίμων κτημάτων). Κατά μια προφορική μαρτυρία της κ. Ισμήνης Μιχ. Βλασάκη το 1959, για ένα διάστημα ο ναός είχε στεγάσει οθωμανικό σχολείο.

Μετά την αποχώρηση των Οθωμανών, κατέστη ανταλλάξιμος με αρ. Κτηματολογίου 3383 και πουλήθηκε στους αδελφούς Σεφέρογλου ή Σεφεριάδη. Το 1951 στέγαζε ξυλαποθήκη και διάφορα καταστήματα. Κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο βομβαρδίστηκε, με αποτέλεσμα να καταστραφεί σχεδόν ολόκληρο το βορειοανατολικό του τμήμα. Σε κάποια χρονική στιγμή προστέθηκε ξύλινο μεσοπάτωμα που τώρα έχει καλυφθεί με ψευδοροφές.

 

Το 1951 λειτουργούσε ως ξυλαποθήκη. Αργότερα, σειρά πήραν καταστήματα ειδών ένδυσης, ποδηλατάδικο, κατάστημα ηλεκτρικών ειδών. Για πολλά χρόνια λειτουργούσε μπροστά του ένα περίπτερο...Για την αγορά του ναού έχει ακουστεί πως ενδιαφέρθηκαν στο παρελθόν τόσο ο Δήμος Ηρακλείου, όσο και ένας αρτοποιός, ωστόσο οι διαδικασίες της πώλησης δεν προχώρησαν.

Σήμερα, το νότιο κλίτος σώζεται ολόκληρο. Διακρίνονται τα ξύλινα ζευκτά της στέγης, τα τόξα και ο ένας τρούλος, ενώ ο δεύτερος στέκει ημιερειπωμένος. Μέχρι πρόσφατα, στο μνημείο στεγάζονταν δύο καταστήματα με είδη ένδυσης και ένα κατάστημα ηλεκτρικών ειδών. Σήμερα στέκει εγκαταλελειμμένο και σε πολύ κακή κατάσταση διατήρησης."