ΔΥΟ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΛΙΟ ΜΕΓΑΛΟ ΚΑΣΤΡΟ

 Στο κέντρο του Ηρακλείου, μετά το εστιατόριο των Goody's, βλέπουμε tο φαρμακείο απέναντι. Κατεβαίνοντας από την αριστερή πλευρά του φαρμακείου, την οδό Μιχελιδάκη, θα δούμε ένα κτιριακό παλιό συγκρότημα στα δεξιά, όπου τριγύρω τα καταστήματα έχουν εγκαταληφθεί και βρίσκεται στη συμβολή των οδών 1770 και Μιχελιδάκη, διαγωνίως απέναντι από το Βενετσιάνο Boutique hotel, όπου ήταν άλλoτε το σπίτι του Τούρκου διοικητή της πόλης τον 19ο αι. Το κτίριο αυτό έχει εγκαταληφθεί, στο τμήμα της γωνίας του και θεωρήθηκε ετοιμόρροπο το εξωτερικό του τμήμα, όπου και έχουν τοποθετηθεί εξωτερικά υποστηλώματα. 

Δίπλα από το ετοιμόρροπο, ένα παλιό κτίριο, αλλά εδώ κατοικείται ο πρώτος όροφος, κατεβαίνοντας την οδό Μιχελιδάκη. 

Εδώ βλέπουμε το γωνιακό κτίριο με τα υποστηλώμματα στα μπαλκόνια, ώστε αν πέσει τμήμα του εξωτερικού του να μην υπάρξει ατύχημα. Το κτίριο αυτό

που εδώ το βλέπουμε από την γωνία, χτίστηκε στο σημείο όπου υπήρχε η κρήνη του Ιδομενέα, και αργότερα αφαιρέθηκε η εξωτερική της όψη, για να τοποθετηθεί ως τμήμα πρόσοψης σπιτιού, την οποία και βλέπουμε σήμερα πίσω από το Ιστορικό Μουσείο Κρήτης, το οποίο βρίσκεται στην παραλιακή οδό. 

Όταν όμως αναβλύζει νερό κάτω από το γη, τότε η φλέβα αυτή παραμένει και μπορεί να ξεβράζει νερό. Ίσως αυτό το νερό στα θεμέλια του κτιρίου που χτίστηκε, να επηρέασε, μαζί με την παλαιότητά του, ώστε να καταστεί επικίνδυνο και να μπουν τα υποστηλώματα σε όλο το μήκος της πρόσοψης. Τέλος ήταν πολύ βολικό τότε που υπήρχε η κρήνη να είναι απέναντι από το κτίριο του Τούρκου διοικητή, ώστε να υπάρχει άφθονο νερό για την κατοικία του. 

Αξιωσημείωτο είναι ότι ακουμπούσε σε αυτή την κρήνη από πάνω, ο εξώστης (μπαλκόνι) του σπιτιού του αρχηγού του κόμματος των Μπατζάκηδων και από τον εξώστη αυτό εκφωνούσε τους προεκλογικούς του λόγους, ο Αντώνιος Μιχελιδάκης, που ήταν οπλαρχηγός στην ελληνική επανάσταση και αργότερα πολιτκός και έτσι αυτός ο κάθετος δρόμος πήρε το όνομά του "Οδός Μιχελιδάκη". 

Το δεύτερο σημείο ενδιαφέροντος επικεντρώνεται απέναντι από αυτό το κτίριο. Πίσω από το ξενοδοχείο Βενετσιάνο, και το παλιό παραδοσιακό σπίτι δίπλα του, ανοίγεται η οδός Τσακίρη, και στη συμβολή της με την οδό Δοϊράνης, βλέπουμε ένα άνοιγμα, όπου σήμερα είναι πάρκινγκ για τα αυτοκίνητα των ενοίκων της περιοχής. 

Στο σημείο αυτό και σύμφωνα με τη μαρτυρία των ιδιοκτητών του ξενοδοχείου Βενετσιάνο, βρισκόταν ο φούρνος του Τουλουπανά. Αυτός ο Τουλουπανάς ήταν ένας χριστιανός που έγινε προδότης και που πρόδιδε τους ομοθρήσκους του στους Τούρκους. Σαν αντάλλαγμα για την προδοσία του έλαβε αυτήν τη γωνιά που έγινε φούρνος. Αυτό το παρατσούκλι το πήρε επειδή η προδοσία του φάνταζε σαν να τύλιγε

σε ένα τουλπάνι (κομμάτι ύφασμα) τους χριστιανούς που πρόδιδε. Αυτός ο φούρνος παρέμεινε εκεί και αναφέρεται ως διαφήμιση την εποχή του μεσοπολέμου (1920-1940) ως ένας φούρνος που έδινε καθαρό ψωμί και αναφέρεται να είναι ιδιοκτησία ενός ονόματι Μανώλης Χρηστάκης. Διαβάζουμε σε αφιέρωμα στην εφημερίδα "Πατρίς": 

«Όσοι θέλετε καθαρό ψωμί, αγοράζετε από τον φούρνο του Μανώλη Χρηστάκη (στου Τουλουπανά τον φούρνο)». 

Ο Μανώλης Δερμιτζάκης την εποχή που εκδόθηκε το βιβλίο του για το Ηράκλειο, έτος 2008, αναφέρει ως ιδιοκτήτη κάποιον με το όνομα Νίκος Κριτσωτάκης. Ο χώρος του φούρνου δεν υπάρχει πλέον, μονάχα βλέπουμε και τα κτίρια τριγύρω, όπως είναι σήμερα, άλλα παλιά και άλλα καινούρια τα οποία είχαν δοθεί επίσης στον Τουλουπανά από τους Τούρκους ως αντάλλαγμα για την προδοσία του. 

Δίπλα στο οικόπεδο που βρισκόταν ο φούρνος και σήμερα είναι το πάρκινγκ, βρίσκεται το οικονιζόμενο κατάστημα χονδρικής πώλησης. Στη συνέχεια θα δούμε τα τριγύρω κτίρια. 

ο τοίχος του σημερινού καταστήματος χονδρικής πώλησης , όριο με το οικόπεδο-παρκιγνκ που ήταν τότε ο φούρνος

ΠΗΓΕΣ: Από όσα θυμούμαι, το παλιό κάστρο, Μανώλης Δερμιτζάκης. Εκδόσεις Δοκιμάκης, Ηράκλειο Κρήτης, 2008, σελ. 101-102 και υποσημειώσεις. 

ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΠΑΤΡΙΣ: Φύλλο 28-1-2026, άρθρο του Δημήτρη Σάββα (πρώην διευθυντή της Βικελαίας βιβλιοθήκης) με τίτλο "'Ενας Γενάρης του Μεσοπολέμου".

https://www.patris.gr/stiles/proektaseis/enas-genaris-tou-mesopolemou/

Για την κρήνη του Ιδομενέα

https://www.cretanbeaches.com/el/%CF%80%CF%8C%CE%BB%CE%B5%CE%B9%CF%82-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%BA%CF%81%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%82/%CF%80%CF%8C%CE%BB%CE%B7-%CE%B7%CF%81%CE%B1%CE%BA%CE%BB%CE%B5%CE%AF%CE%BF%CF%85/%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%B9%CE%BA%CE%AC-%CE%BC%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%B5%CE%AF%CE%B1-%CE%B7%CF%81%CE%B1%CE%BA%CE%BB%CE%B5%CE%AF%CE%BF%CF%85/%CE%BF%CE%B9-%CE%BA%CF%81%CE%AE%CE%BD%CE%B5%CF%82-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%B7%CF%81%CE%B1%CE%BA%CE%BB%CE%B5%CE%AF%CE%BF%CF%85/%CE%BA%CF%81%CE%AE%CE%BD%CE%B7-%CE%B9%CE%B4%CE%BF%CE%BC%CE%B5%CE%BD%CE%AD%CE%B1